Ακόμα και αν η περίοδός μας ήταν ανέκαθεν δύσκολη, πιθανόν να την αντιμετωπίζαμε στωικά, με τη σκέψη ότι πρόκειται για μια φυσιολογική φάση του κύκλου μας, που σε λίγες μέρες ούτως ή άλλως θα περάσει (μέχρι να έρθει η επόμενη).
Ωστόσο ένα νέο αφιέρωμα του BBC εστιάζει στους κινδύνους μιας έντονης αιμορραγίας περιόδου και στα πιθανά υποκείμενα προβλήματα υγείας της, που μπορεί να αγνοούμε ακόμα και για πολλά χρόνια.
Σήμερα όταν μιλάμε για τόσο μεγάλη απώλεια αίματος στην έμμηνο ρύση ώστε να επηρεάζει την ποιότητα ζωής οι γιατροί την αποκαλούν βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία (μηνορραγία) και επισημαίνουν τους λόγους για τους οποίους η στωικότητα μπορεί να μην είναι η πλέον ενδεδειγμένη αντιμετώπιση.
Σήμερα όταν μιλάμε για τόσο μεγάλη απώλεια αίματος στην έμμηνο ρύση ώστε να επηρεάζει την ποιότητα ζωής οι γιατροί την αποκαλούν βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία (μηνορραγία) και επισημαίνουν τους λόγους για τους οποίους η στωικότητα μπορεί να μην είναι η πλέον ενδεδειγμένη αντιμετώπιση.
Μόλις πρόσφατα οι ερευνητές άρχισαν να εξετάζουν σε βάθος τις επιπτώσεις της μηνορραγίας. Ενδεικτικά, μια αναζήτηση στο αρχείο βιοϊατρικών επιστημονικών δημοσιεύσεων PubMed με τον όρο «εμμηνορροϊκό αίμα» έδωσε μόλις 400 δημοσιεύσεις την τελευταία δεκαετία, ενώ οι δημοσιεύσεις που αφορούν το «σπέρμα» ξεπερνούν τις 15.000.
Ή όπως το θέτει η Jackie Maybin, γυναικολόγος στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου στη Σκωτία και διευθύντρια του ερευνητικού προγράμματος The Missed Vital Sign, που επικεντρώνεται στην έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία: «Οφείλουμε στις γυναίκες χρόνια, αν όχι δεκαετίες, έρευνας».
Πώς ορίζεται όμως η βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία; Οι ειδικοί την τοποθετούν σε περιπτώσεις απώλειας αίματος άνω των 80 ml ανά κύκλο, παρουσίας θρόμβων αίματος μεγαλύτερων από ένα αμερικανικό νόμισμα των 25 σεντς ή περιόδου που διαρκεί περισσότερο από επτά ημέρες. Φυσικά δεν είναι εύκολο να καταλάβουμε πόσο ακριβώς αίμα χάνουμε, π.χ., από τις σερβιέτες ή τα ταμπόν που αλλάζουμε καθημερινά. Το αποτέλεσμα είναι, μερικές φορές, να μη συνειδητοποιούμε ότι η απώλεια αίματος δεν είναι φυσιολογική, πόσο μάλλον ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό.
Παρότι αποτελεί από μόνη της ένα σημαντικό πρόβλημα, η έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία μπορεί επίσης να οφείλεται σε διάφορες παθήσεις, όπως πολύποδες, ινομυώματα, καρκίνο, αιματολογικές διαταραχές, προβλήματα ωορρηξίας και ενδομητρίωση. Είναι επίσης συχνή -χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν χρειάζεται αντιμετώπιση- όταν μια γυναίκα αρχίζει να έχει περίοδο, αλλά και κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση, που το ορμονικό σύστημα του οργανισμού βρίσκεται σε φάση αλλαγών. Η αντιμετώπιση των υποκείμενων παθήσεων μπορεί να περιορίσει την έντονη αιμορραγία. Ωστόσο, οι επιστήμονες εξακολουθούν να μη γνωρίζουν ακριβώς τον μηχανισμό με τον οποίο επηρεάζουν την απώλεια αίματος.
Αν όμως δεν περιοριστεί η έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα, όπως η έλλειψη σιδήρου, που εκδηλώνεται ακόμα και εκτός περιόδου, με συμπτώματα όπως δυσκολία συγκέντρωσης, ζάλη, δύσπνοια, εύκολη δημιουργία μελανιών και τριχόπτωση. Μελέτες μάλιστα εκτιμούν ότι πάνω από το 40% των γυναικών με έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία παρουσιάζουν έλλειψη σιδήρου. Και αν η έλλειψη σιδήρου δεν εντοπιστεί και δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να εξελιχθεί σε αναιμία.
Αν δεν περιοριστεί η έντονη εμμηνορροϊκή αιμορραγία μπορεί να δημιουργήσει νέα προβλήματα, όπως η έλλειψη σιδήρου, που εκδηλώνεται ακόμα και εκτός περιόδου, με συμπτώματα όπως δυσκολία συγκέντρωσης, ζάλη, δύσπνοια, εύκολη δημιουργία μελανιών και τριχόπτωση.
Οι συνέπειες της έντονης εμμηνορροϊκής αιμορραγίας επηρεάζουν τη λειτουργικότητα των γυναικών και των κοριτσιών, σε σημείο που, σύμφωνα με βρετανικές στατιστικές, οι έφηβες με αυτή την κατάσταση χάνουν κατά μέσο όρο έως και εννέα ημέρες σχολείου τον χρόνο.
Η Emily Young, λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Sheffield Hallam του Ηνωμένου Βασιλείου, έχει λιποθυμήσει περισσότερες από μία φορές λόγω της απώλειας αίματος και έχει πάντα μαζί της μία αλλαξιά ρούχων, καθώς η απρόβλεπτη περίοδός της θα μπορούσε να εμφανιστεί ανά πάσα στιγμή. Όταν άρχισε μια διαδικτυακή έρευνα για το θέμα σε φόρουμ, διάβασε αναρτήσεις ανθρώπων που εγκατέλειψαν το σχολείο ή τη δουλειά τους ή δεν μπορούσαν να έχουν μια υγιή σεξουαλική ζωή εξαιτίας της έντονης εμμηνορροϊκής αιμορραγίας. Κάποιες αναφέρονταν σε προβλήματα ψυχικής υγείας, φτάνοντας να εκφράζουν αυτοκτονικές σκέψεις.
Η αντιμετώπιση της έντονης εμμηνορροϊκής αιμορραγίας εξαρτάται από την υποκείμενη πάθηση. Όταν η αιμορραγία δεν είναι υπερβολικά σοβαρή, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως η ιβουπροφαίνη, μπορούν να μειώσουν τη ροή. Υπάρχουν επίσης ορμονικές θεραπείες, όπως το αντισυλληπτικό χάπι ή το ορμονικό ενδομήτριο σπιράλ, τα οποία συγκαταλέγονται στις πιο αποτελεσματικές επιλογές για τη μείωση της απώλειας αίματος κατά την περίοδο, αλλά μπορεί να έχουν άλλες παρενέργειες. Σε κάθε περίπτωση, πρώτα πρέπει να γίνουν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις για να αποκλειστούν υποκείμενα νοσήματα που ενδεχομένως να χρειαστούν πιο δραστικές παρεμβάσεις, όπως τα ινομυώματα και η ενδομητρίωση.



