Μιας κι έχουν περάσει αρκετές ημέρες από την πρεμιέρα της σειράς East of Eden στο Netflix, ας αφήσουμε για λίγο στην ησυχία της την Cathy Ames, βασική αντιηρωίδα του ομότιτλου μυθιστορήματος του John Steinbeck, που διασκευάστηκε με μεγάλη επιτυχία από την Zoe Kazan για τη μικρή οθόνη, κι ας ασχοληθούμε με μερικά βιβλία που εστιάζουν στις σχέσεις γονέων και παιδιών και ιδίως γιων και πατεράδων. Όπως η σχέση του Adam με τον πατέρα του επηρέασε καθοριστικά τη δική του με τον Cal και τον Aron, έτσι και στα παρακάτω βιβλία οι αμαρτίες των γονιών (ή και των παππούδων) παιδεύουν τα τέκνα (ή και τα εγγόνια), μέσα από ιστορίες που κάλλιστα θα μπορούσαν να έχουν συμβεί στην πραγματικότητα και λειτουργούν ταυτόχρονα ως παραδείγματα προς αποφυγήν για τους γονείς, αλλά και ως υποδείγματα λογοτεχνικής γραφής για τους βιβλιόφιλους, ανεξαρτήτως οικογενειακής τους κατάστασης.
Ήσυχες Νύχτες στην Τεχεράνη, Shida Bazyar, (Εκδόσεις Ψυχογιός)
Φρεσκομεταφρασμένο στα ελληνικά από τον Μιχάλη Μακρόπουλο, το βιβλίο της Κουρδο-γερμανίδας λογοτέχνιδας ήταν πρόσφατα υποψήφιο για το Διεθνές Βραβείο Booker. Εμπνευσμένη από την ιστορία της δικής της οικογένειας, η Bazyar υφαίνει την ιστορία του Μπεχζάντ και της Ναχίντ, δυο νεαρών Ιρανών που πιστεύουν πολύ στην επανάσταση ενάντια του Σάχη, για να απογοητευτούν πολύ σύντομα με το χειρότερο δυνατό τρόπο από το θεοκρατικό καθεστώς του Αγιατολάχ Χομεϊνί. Οι δυο τους αυτοεξορίζονται στη Γερμανία, φέρνουν στον κόσμο δύο παιδιά και αποφασίζουν να τα μεγαλώσουν ανάμεσα στις αναμνήσεις της Ανατολής και τις δυνατότητες της Δύσης. Καθένα από τα παιδιά φέρει μέσα του τα τραύματα των γονιών του, με τα οποία θα αναμετρώνται για δεκαετίες, στο όνομα της αναζήτησης της πραγματικής ελευθερίας.
Long Island Compromise, Taffy Brodesser-Akner, (Random House)
Ξεκαρδιστικό, σοκαριστικό, τραβηγμένο από τα μαλλιά (θα μπορούσε να κανείς), ωστόσο στο όνομα της σάτιρας θεωρούμε πως δεν μπορεί να απαγορευτεί σε μια συγγραφέα το να ξεφτιλίσει τους χαρακτήρες της στα μάτια των αναγνωστών της, με όποιον τρόπο κρίνει εκείνη κατάλληλο. Από τη συγγραφέα του Fleischman is in Trouble, το βιβλίο Long Island Compromise παρουσιάζει την οικονομική άνοδο μιας οικογένειας που ζει σε μια κωμόπολη έξω από τη Νέα Υόρκη, με μια τυραννική μάνα και έναν πατέρα που κάποτε έπεσε θύμα απαγωγής και έκτοτε η ζωή των γύρω του καθορίζεται σχεδόν απόλυτα από αυτό το πολύ ατυχές γεγονός. Η κατρακύλα που βιώνουν κάποια μέλη της οικογένειας προκαλεί στον αναγνώστη ταυτόχρονα ένα είδος ντροπής αλλά και ευθυμίας (ίσως γιατί στα χάλια των άλλων μπορεί κάποιος να δει και τα δικά του), ενώ το τέλος του είναι μνημειώδες. Ακόμα περιμένουμε πότε θα βρεθεί κάποιος να το κάνει σειρά.
Μίντλσεξ, Τζέφρυ Ευγενίδης, (Εκδόσεις Πατάκη)
H Calliope Stephanides γεννιέται στο Michigan μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μεγαλώνει σε μια πολύ αγαπημένη οικογένεια – θα έλεγε κανείς ότι πρόκειται για μια κλασική περίπτωση οικογένειας της ελληνικής Διασποράς. Οι Στεφανίδηδες κατάγονται από μια περιοχή έξω από την Σμύρνη και οι παππούδες της Καλλιόπης έφτασαν στην Αμερική με εντυπωσιακά τυχερό τρόπο. Βραβευμένο με Πούλιτζερ Λογοτεχνίας το μακρινό, πλέον, 2003, το αριστούργημα του Ευγενίδη αποτελεί ταυτόχρονα μια καταγραφή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας by proxy, όπως τη βιώνουν οι πρωταγωνιστές της στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, και ένα πέρασμα, ένα transition, κυριολεκτικά και μεταφορικά, από το ένα φύλο στο άλλο (με την βιολογική και κοινωνιολογική έννοια). Και γι’ αυτό περιμένουμε ακόμα να βρεθεί κάποιος να το κάνει σειρά – σε μία ταινία δεν χωράει αυτό το βιβλίο.
Οι Νετανιάχου, Joshua Cohen, (Εκδόσεις Gutenberg)
Ο Μπεντσιόν Νετανιάχου ήταν ο πατέρας του σημερινού πρωθυπουργού του Ισραήλ. Πριν από δεκαετίες, άλλαξε το επίθετό του, Μιλεϊκόφσκι, σε Νετανιάχου, που σημαίνει «από την Νετάνια», μια πόλη έξω από το Τελ Αβίβ. Κάποτε, λοιπόν, βρέθηκε στο δρόμο του Αμερικανού καθηγητή Χάρολντ Μπλουμ, ο οποίος είχε την «τύχη» να γνωρίσει ολόκληρη την οικογένεια του τότε καθηγητή Εβραϊκών Σπουδών, με ειδίκευση στην Ιερά Εξέταση. Η μυθοπλασία που προέλυψε από αυτή τη συνάντηση περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Joshua Cohen, ο οποίος, παρότι Εβραίος και ο ίδιος, δεν διστάζει να βάλει στο στόχαστρο την οικογένεια Νετανιάχου, καταγράφοντας ένα αριστοτεχνικό «κράξιμο» της σπουδαιοφάνειάς τους, με φόντο μια ταπεινή κατοικία ενός πανεπιστημιακού και τρόπο που δεν θυμίζει σε τίποτα τις εθνικιστικές ονειρώξεις του πατέρα που παρέδωσε στην ανθρωπότητα έναν γιο όπως ο Μπενγιαμίν: ας πούμε ότι το «timshel» που ανέλυσε τόσο πολύ ο Steinbeck στο magnum opus του, παρότι γραμματικά λανθασμένο σύμφωνα με την εβραϊκή γλώσσα, δεν το εκτίμησε νοηματικά ο νυν πρωθυπουργός και καταζητούμενος του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.
Τζον, ο γιος του Τζον, Douglas Stuart (Μεταίχμιο)
Υποψήφιο για Βραβείο Booker, το νέο βιβλίο του Douglas παρουσιάζει τη σχέση ανάμεσα σε έναν 20χρονο γιο και τον πατέρα του, που το μόνο πράγμα που τους ενώνει είναι η ενασχόληση με το μαλλί των προβάτων – κι αυτό επειδή ο γιος εξαναγκάζεται να τη σπουδάσει. Η επιστροφή του μικρού στο απομονωμένο νησί της Σκωτίας όπου ζει ο πατέρας και η γιαγιά του θα του θυμίζει καθημερινά το γιατί αποφάσισε να φύγει και η ήδη περίπλοκη σχέση με τον πατέρα του θα πάρει μια τροπή που απέφευγε για χρόνια. Πόσα μυστικά χωράνε σε ένα σπίτι; Εξαρτάται από το βάρος τους, το οποίο σε αυτή την περίπτωση μπορεί να τσακιστεί εύκολα στα απότομα βράχια του Isle of Harris.
