Ένα ιστορικό βήμα για την προστασία των δικαιωμάτων των κοριτσιών και των γυναικών έκανε η Κολομβία, καθώς η Γερουσία της χώρας ενέκρινε στις 10 Ιουνίου 2026 το νομοσχέδιο 440 του 2025, το οποίο απαγορεύει τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων (Female Genital Mutilation – FGM) και θεσπίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πρόληψης και αντιμετώπισης της πρακτικής.
Με την ψήφιση του νόμου, η Κολομβία γίνεται η πρώτη χώρα της Λατινικής Αμερικής που υιοθετεί ειδική νομοθεσία κατά του FGM, μιας πρακτικής που αναγνωρίζεται διεθνώς ως παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μορφή έμφυλης βίας.
Οι αυτόχθονες γυναίκες στην πρώτη γραμμή
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η ψήφιση του νόμου ήταν αποτέλεσμα πολυετούς κινητοποίησης γυναικών από αυτόχθονες κοινότητες, οι οποίες έφεραν στο δημόσιο διάλογο ένα ζήτημα που παρέμενε για χρόνια αόρατο. Η συμβολή τους υπήρξε καθοριστική ώστε η νομοθεσία να υιοθετήσει μια διαπολιτισμική προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και τις ανάγκες των κοινοτήτων που επηρεάζονται.
Παράλληλα, η διεθνής οργάνωση Equality Now παρείχε τεχνική υποστήριξη στο Κογκρέσο και σε κρατικούς φορείς, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
It’s a historic day for girls in #Colombia!
Colombia’s Congress has approved the “Girls without Female Genital Mutilation” bill. Now it’s up to the President to sign & make Colombia the first in the Americas with reported cases to ban FGM.https://t.co/bf4Xl4Axoh#EndFGM
— Plan International (@PlanGlobal) June 11, 2026
Τι προβλέπει ο νέος νόμος
Μετά την έγκριση από το Κογκρέσο, απομένει η υπογραφή του Προέδρου της χώρας, Γκουστάβο Πέτρο, προκειμένου το νομοσχέδιο να τεθεί επισήμως σε ισχύ.
Η νέα νομοθεσία προβλέπει τη δημιουργία εθνικής πολιτικής για την πρόληψη, την αντιμετώπιση και την εξάλειψη του FGM, την καθιέρωση υποχρεωτικών πρωτοκόλλων υγειονομικής φροντίδας, την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας για την αναγνώριση και διαχείριση περιστατικών, τη συστηματική συλλογή και δημοσιοποίηση στοιχείων σχετικά με την έκταση του φαινομένου.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επιτυχία του νόμου θα εξαρτηθεί από τη σωστή εφαρμογή του, την επαρκή χρηματοδότηση και τη στενή συνεργασία με τις κοινότητες που επηρεάζονται.
Η ψήφιση του νόμου στην Κολομβία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς οργανισμοί εντείνουν τις εκκλήσεις για την εξάλειψη του FGM έως το 2030, όπως προβλέπει ο Στόχος 5.3 της Ατζέντας Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Equality Now, μόνο 59 από τις 94 χώρες όπου έχει καταγραφεί η πρακτική διαθέτουν ειδική νομοθεσία που την απαγορεύει.
Η Κολομβία, με τη νέα της πρωτοβουλία, δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο για τις υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής, αποδεικνύοντας ότι η προστασία των κοριτσιών και των γυναικών από επιβλαβείς παραδόσεις μπορεί να αποτελέσει προτεραιότητα της δημόσιας πολιτικής.
Όπως δήλωσε η Leandra Becerra, νομική σύμβουλος και υπεύθυνη συνηγορίας της Equality Now για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, «η ψήφιση του νομοσχεδίου αποτελεί το αποτέλεσμα ετών συντονισμένης δράσης από επιζώσες, οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών και νομοθέτες. Το επόμενο βήμα είναι να διασφαλιστεί ότι ο νόμος θα εφαρμοστεί αποτελεσματικά, ώστε κανένα κορίτσι στην Κολομβία να μην υποστεί ποτέ ξανά ακρωτηριασμό γεννητικών οργάνων».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Τι είναι ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων
Ο όρος περιλαμβάνει όλες τις διαδικασίες που οδηγούν στη μερική ή ολική αφαίρεση των εξωτερικών γυναικείων γεννητικών οργάνων ή σε άλλους τραυματισμούς των γεννητικών οργάνων για λόγους που δεν σχετίζονται με ιατρική ανάγκη.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές και συχνά μη αναστρέψιμες: αιμορραγία, λοιμώξεις, χρόνιος πόνος, επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό, ψυχικό τραύμα, ακόμη και θάνατος. Η πρακτική συνδέεται με κοινωνικές και πολιτισμικές αντιλήψεις που επιδιώκουν τον έλεγχο της γυναικείας σεξουαλικότητας και του σώματος των κοριτσιών και των γυναικών.
Ένα πρόβλημα που παραμένει αόρατο
Περισσότερα από 230 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες παγκοσμίως έχουν υποστεί κάποια μορφή ακρωτηριασμού γεννητικών οργάνων, σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς. Αν και το φαινόμενο συνδέεται συχνότερα με χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, περιπτώσεις έχουν καταγραφεί και στην αμερικανική ήπειρο.
Στην Κολομβία, η πρακτική έχει εντοπιστεί κυρίως σε ορισμένες αυτόχθονες κοινότητες, ενώ μεμονωμένα περιστατικά έχουν καταγραφεί και σε αφροκολομβιανούς πληθυσμούς, καθώς και σε μεταναστευτικές κοινότητες.
Μεταξύ 2020 και 2025 καταγράφηκαν επισήμως 204 περιστατικά ακρωτηριασμού γεννητικών οργάνων στη χώρα, εκ των οποίων τα 177 αφορούσαν κορίτσια από αυτόχθονες πληθυσμούς, κυρίως στις περιοχές Ρισαράλδα και Τσοκό. Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα πραγματικά στοιχεία πιθανότατα είναι πολύ υψηλότερα, καθώς η πρακτική εξακολουθεί να υποδηλώνεται ελλιπώς.
