Κάποιες φράσεις που ακούμε ως παιδιά μένουν μαζί μας πολύ περισσότερο απ’ όσο φανταζόμαστε. Ιδιαίτερα όταν προέρχονται από τους γονείς μας, μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τις ανάγκες μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους. Σε ένα χειριστικό ή ναρκισσιστικό οικογενειακό περιβάλλον, λόγια που μοιάζουν καθημερινά μπορεί να χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν ενοχές, να ακυρώσουν συναισθήματα ή να διατηρήσουν τον έλεγχο:
1. «Έχω κάνει τόσα για σένα και έτσι μου το ανταποδίδεις;»
Η φράση μετατρέπει τη φροντίδα και όσα προσφέρει ένας γονιός σε ένα είδος «χρέους» που το παιδί καλείται διαρκώς να ξεπληρώνει. Έτσι, μια διαφωνία ή η έκφραση μιας ανάγκης μπορεί να συνοδεύεται από ενοχές.
2. «Κανείς δεν θα σε αγαπήσει όπως εγώ»
Αντί να λειτουργεί ως έκφραση αγάπης, μπορεί να δημιουργεί την αίσθηση ότι η συγκεκριμένη σχέση είναι η μοναδική ασφαλής επιλογή και ότι οι υπόλοιποι άνθρωποι δεν θα μπορέσουν να προσφέρουν την ίδια αποδοχή.
3. «Είσαι πολύ δραματική»
Όταν ένα παιδί εκφράζει λύπη, θυμό ή απογοήτευση και η απάντηση είναι ότι υπερβάλλει, μαθαίνει σταδιακά να αμφισβητεί τα ίδια του τα συναισθήματα. Η επαναλαμβανόμενη ακύρωση μπορεί να κάνει δύσκολη την ανοιχτή έκφραση συναισθημάτων και αργότερα.
4. «Αυτό δεν συνέβη ποτέ»
Η άρνηση ενός γεγονότος ή της εμπειρίας του παιδιού μπορεί να το κάνει να αμφιβάλλει για τη δική του αντίληψη. Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, η αμφισβήτηση της προσωπικής μας κρίσης μπορεί να γίνει συνήθεια.
5. «Ξέρουμε όλοι ότι έχεις κακή μνήμη»
Μια τέτοια φράση μεταφέρει το βάρος από τη συμπεριφορά του γονιού στο παιδί. Αντί να συζητηθεί τι πραγματικά συνέβη, το παιδί καλείται να αμφισβητήσει τη δική του εκδοχή των γεγονότων.
6. «Μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις»
Σε ένα περιβάλλον όπου το παιδί έχει μάθει να προσαρμόζεται στις ανάγκες των άλλων, μπορεί να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τι θέλει πραγματικά το ίδιο. Έτσι, η αποφυγή σύγκρουσης και η συνεχής προσαρμογή μπορεί να γίνουν δεύτερη φύση.
7. «Μη με κάνεις να θυμώσω»
Με αυτή τη φράση, η ευθύνη για το συναίσθημα και τη συμπεριφορά του γονιού μεταφέρεται στο παιδί. Το μήνυμα που μπορεί να μείνει είναι ότι πρέπει διαρκώς να προσέχει τι λέει και τι κάνει για να μην προκαλέσει μια αρνητική αντίδραση.
8. «Θα μπορούσα να είχα μια πολύ καλύτερη ζωή χωρίς παιδιά»
Η έκφραση μεταφέρει στο παιδί ένα βάρος που δεν του ανήκει. Όταν ένας γονιός παρουσιάζει την ίδια του την ύπαρξη ως εμπόδιο στη ζωή του, μπορεί να δημιουργήσει έντονα συναισθήματα ενοχής και ανασφάλειας.
9. «Εγώ τα κάνω όλα για σένα»
Όταν η γονική φροντίδα παρουσιάζεται συνεχώς ως θυσία που πρέπει να ανταποδοθεί, η σχέση μπορεί να γίνει συναλλακτική. Το παιδί μπορεί να αισθάνεται ότι πρέπει να αποδεικνύει διαρκώς πως αξίζει όσα του προσφέρονται.
10. «Σου έδωσα σπίτι και φαγητό. Τι άλλο ήθελες;»
Η κάλυψη των βασικών αναγκών ενός παιδιού δεν αναιρεί την ανάγκη του για συναισθηματική ασφάλεια, επικοινωνία και αποδοχή. Η συγκεκριμένη φράση, σύμφωνα με την πηγή, μπορεί να χρησιμοποιείται για να κάνει το παιδί να αισθάνεται ότι ζητά περισσότερα απ’ όσα δικαιούται.
11. «Για όλα εσύ φταις»
Η συνεχής μεταφορά της ευθύνης στο παιδί μπορεί να το κάνει να αναλαμβάνει ενοχές ακόμη και για καταστάσεις που δεν ελέγχει. Με τον χρόνο, αυτό μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τις συγκρούσεις και τις σχέσεις του ως ενήλικας.
