Αν επισκεφθείτε ένα παλαιστινιακό σπίτι, είναι πιθανό να δείτε ένα πολύχρωμο γεωμετρικό μοτίβο να κοσμεί μαξιλάρια ή πετσέτες κουζίνας – και αυτός είναι ένας τρόπος για να κυλά όσο γίνεται πιο ευχάριστα η καθημερινότητα σε μια χώρα που δέχεται πολεμικές επιθέσεις και σε ένα χωριό που προσπαθεί να μην χάσει την παράδοση και τον πολιτισμό του.
Για 3.000 χρόνια, οι γυναίκες στους λόφους της Νότιας Χεβρώνας, στη Δυτική Όχθη, 30 χλμ. νότια της Ιερουσαλήμ, μαθαίνουν την τέχνη του τατρίζ, μιας μορφής κεντήματος με σταυροβελονιά που περνά από γενιά σε γενιά. Τα μοτίβα, στα οποία συχνά εμφανίζονται αστέρια και κυπαρίσσια, καθώς και η παλέτα καφέ, μπλε και κόκκινων αποχρώσεων, παραπέμπουν στην ομορφιά του μεσογειακού τοπίου.
«Κεντάμε τσάντες, φορέματα, σεντόνια, εξώφυλλα βιβλίων», λέει η Kifah Adra, επικεφαλής του Γυναικείου Συνεταιρισμού Υφαντικής στη Masafer Yatta, μια περιοχή που αποτελείται από μια σειρά μικρών χωριών, μιλώντας στο περιοδικό Fast Company. «Όλα τα σπίτια μας είναι γεμάτα κεντήματα».
View this post on Instagram
Ο παλαιστινιακός λαός βιώνει τις συνέπειες της σύγκρουσης και της στρατιωτικής κατοχής και η άμεση προτεραιότητα είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Για την Adra, όμως, και για άλλους Παλαιστίνιους των οποίων οι κοινότητες αντιμετωπίζουν και υπαρξιακές απειλές, είναι εξίσου σημαντικό να διατηρηθούν οι πολιτιστικές παραδόσεις, ώστε η κληρονομιά και η ιστορία τους να μην εξαφανιστούν.
Αυτή είναι η φιλοσοφία πίσω από τη Resolute RGL, έναν παλαιστινιακό οίκο μόδας που θέλει να συστήσει το τατρίζ στο παγκόσμιο κοινό. Ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2025 από τον Παλαιστίνιο δημοσιογράφο και δημιουργό ντοκιμαντέρ Basel Adra και τη μητέρα του, Kifah, έμπειρη τεχνίτρια και επί χρόνια επικεφαλής του γυναικείου συνεταιρισμού. Μαζί τους βρίσκονται οι Παλαιστίνιοι και διεθνείς ακτιβιστές Maria Chacour, Nicholas Jacob και Joseph Levin, οι οποίοι συμβάλλουν με την εμπειρία τους στον σχεδιασμό και τη λειτουργία της επιχείρησης.
Η Resolute λάνσαρε μια συλλογή sneakers πολυτελείας, με τιμές από 250 έως 350 δολάρια, διακοσμημένα με μοτίβα τατρίζ που κεντούν στο χέρι οι 250 γυναίκες του συνεταιρισμού. Στη συλλογή προστίθενται και άλλα σχέδια υποδημάτων, όπως σανδάλια και Mary Janes. Στόχος είναι τα προϊόντα να φέρουν πιο κοντά το παλαιστινιακό κοινό στον υπόλοιπο κόσμο και να διατηρήσουν ζωντανή την καλλιτεχνική του παράδοση.
Πλέον, σε ένα σημαντικό βήμα για το brand, η Resolute επεκτείνει την παρουσία της στις Ηνωμένες Πολιτείες, φέρνοντας τα προϊόντα της σε ένα ευρύτερο κοινό μέσα από pop-up events στη Νέα Υόρκη, μεταξύ άλλων και στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, κατά τη διάρκεια της Climate Week, της Εβδομάδα Κλιματικής Δράσης, που έλαβε χώρα στη Νέα Υόρκη από τις 20 έως τις 27 Σεπτεμβρίου.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η ιστορία του brand
Η ιστορία της Resolute ξεκίνησε το 2003, όταν η Kifah δημιούργησε έναν συνεταιρισμό μαζί με άλλες τρεις γυναίκες στον τόπο καταγωγής της, τη Masafer Yatta. Σε αυτή την απομακρυσμένη, αγροτική περιοχή, η ισραηλινή στρατιωτική κατοχή περιορίζει τις μετακινήσεις των κατοίκων και δυσκολεύει την ανάπτυξη υποδομών, όπως σχολεία και πανεπιστήμια. Η Kifah διαπίστωσε ότι οι γυναίκες, ειδικότερα, είχαν ελάχιστες δυνατότητες πρόσβασης στην εκπαίδευση ή στην παραδοσιακή αγορά εργασίας.
Τα κορίτσια αρχίζουν να μαθαίνουν το τατρίζ περίπου από την ηλικία των 10 ετών, ως μέρος μιας παράδοσης που περνά στην ενηλικίωση. Η Kifah σκέφτηκε ότι αυτή η τέχνη θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια δραστηριότητα που θα επέτρεπε στις γυναίκες να εξασφαλίζουν εισόδημα και μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
Για χρόνια, ο συνεταιρισμός εξασφάλιζε έσοδα πουλώντας κεντημένα φορέματα, διακοσμητικά τοίχου και αντικείμενα για το σπίτι σε ακτιβιστές, ξένους εθελοντές και ερευνητές ανθρωπίνων δικαιωμάτων που επισκέπτονταν τους λόφους της Νότιας Χεβρώνας. Όμως, καθώς οι στρατιωτικοί αποκλεισμοί εντείνονταν και οι μετακινήσεις στη Δυτική Όχθη γίνονταν ολοένα και πιο επικίνδυνες, οι επισκέπτες άρχισαν να μειώνονται.
Τότε ο γιος της Kifah, Basel, και οι ακτιβιστές συνεργάτες του σκέφτηκαν να εξελίξουν την επιχείρηση. Αντί να περιμένουν τους διεθνείς υποστηρικτές να επισκεφθούν τη Masafer Yatta, θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες του ηλεκτρονικού εμπορίου και να στείλουν τα προϊόντα τους σε ολόκληρο τον κόσμο.
Μαζί επέλεξαν ένα προϊόν που θα συνδύαζε μια παράδοση αιώνων με τον σύγχρονο τρόπο ζωής: ένα sneaker υψηλής ποιότητας για καθημερινή χρήση, με διακριτικές επιφάνειες διακοσμημένες με τατρίζ. Για να χρηματοδοτήσουν το εγχείρημα, ξεκίνησαν μια καμπάνια στο Kickstarter, διαδικτυακή πλατφόρμα crowdfunding, η οποία συνέπεσε με τη βραδιά των Όσκαρ τον Μάρτιο του 2025, όταν ο Basel ήταν υποψήφιος για το ντοκιμαντέρ του, No Other Land. Η ταινία κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ και ο Basel παρέλαβε το βραβείο φορώντας ένα ζευγάρι sneakers «Haifa» της Resolute.
Εκείνο το βράδυ, το project έγινε viral στα social media. Κατά το λανσάρισμά τους, πούλησαν περισσότερα από 6.000 ζευγάρια sneakers, εξασφαλίζοντας τα έσοδα και τη δυναμική που χρειάζονταν για να εξελίξουν το εγχείρημα σε έναν βιώσιμο οίκο μόδας.
View this post on Instagram
Ο τρόπος που κατασκευάζονται τα παπούτσια από γυναίκες στην Παλαιστίνη
Με την επέκτασή της στις ΗΠΑ, η Resolute προσφέρει μια σημαντική πηγή εισοδήματος σε χιλιάδες γυναίκες στη Masafer Yatta και στην ευρύτερη περιοχή της Χεβρώνας. Χάρη στη βαθιά γνώση της Kifah για την καθημερινότητα στην περιοχή, έχει δημιουργήσει μια αλυσίδα παραγωγής που λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές συνθήκες ζωής, τους περιορισμούς στις μετακινήσεις και την ασφάλεια των τεχνιτριών.
Η Resolute συνεργάζεται με τον Γυναικείο Συνεταιρισμό Υφαντικής της Kifah, ο οποίος λειτουργεί με ένα πλήρως αποκεντρωμένο μοντέλο παραγωγής. Οι πρώτες ύλες και οι κλωστές παραδίδονται απευθείας στις τεχνίτριες, ώστε να μπορούν να εργάζονται με ασφάλεια στα σπίτια τους, χωρίς να χρειάζεται να διακινδυνεύουν επικίνδυνες μετακινήσεις στους αγροτικούς δρόμους. Οι γυναίκες εργάζονται με το δικό τους πρόγραμμα, το οποίο συχνά πρέπει να συνδυάζεται με τις οικογενειακές υποχρεώσεις και τις εργασίες στις φάρμες. Πολλές κεντούν τα βράδια ή την ώρα που τα παιδιά τους διαβάζουν.
View this post on Instagram
Κάθε ζευγάρι παπούτσια απαιτεί από 14 έως 24 ώρες κεντήματος στο χέρι, καθώς οι γυναίκες δουλεύουν ξεχωριστά κάθε τμήμα. Όταν ολοκληρώνουν τα κεντημένα κομμάτια, η Resolute τα παραλαμβάνει από τη Δυτική Όχθη και τα στέλνει σε συνεργαζόμενα εργοστάσια στην Πορτογαλία, όπου έμπειροι υποδηματοποιοί τοποθετούν τα μοτίβα τατρίζ πάνω σε sneakers από υψηλής ποιότητας δέρμα και σουέντ.
Οι κίνδυνοι και ο αποκλεισμός από τις ισραηλινές επιθέσεις
Το να λειτουργεί, όμως, ένας διεθνής οίκος μόδας από τη Masafer Yatta σημαίνει ότι η καθημερινότητα συνοδεύεται από διαρκή κίνδυνο. Την ημέρα που ο δημοσιογράφος του Fast Company μίλησε με τον Basel, του περιέγραψε τα πρόσφατα γεγονότα στο χωριό. «Μόνο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, δύο ολόκληρες κοινότητες στη Masafer Yatta εξαφανίστηκαν από τις ισραηλινές μπουλντόζες. Δεν άφησαν ούτε ένα σπίτι, ούτε ένα μπάνιο, ούτε μια δεξαμενή νερού για τις οικογένειες. Τα πάντα καταστράφηκαν».
View this post on Instagram
Παρά την καταστροφή, η κοινότητα αρνείται να εγκαταλείψει τον τόπο της. Ο Basel λέει ότι το να παραμείνουν εκεί σημαίνει να βρίσκουν κάθε δυνατό τρόπο για να χτίσουν μια ζωή και να επιβιώσουν.
Για τις 250 γυναίκες που κεντούν το τατρίζ, κάθε ολοκληρωμένο κέντημα είναι μια πράξη επιμονής και ένας τρόπος να δηλώνουν την παρουσία τους, την ώρα που όλα γύρω τους καταστρέφονται. Οι γυναίκες του συνεταιρισμού είναι οι βασικές μέτοχοι της Resolute και τα έσοδα από τις αγορές επιστρέφουν άμεσα στις κοινότητές τους. Η Kifah ελπίζει ότι τα sneakers θα συμβολίζουν κάτι περισσότερο από τη μόδα. «Ελπίζουμε ότι η κοινότητα και το χωριό μας θα ξαναχτιστούν και θα βελτιωθούν. Και ότι οι φωνές των γυναικών θα φτάσουν σε μέρη όπου δεν είχαν φτάσει μέχρι σήμερα».
Κεντρική φωτογραφία: Δημόσιο προφιλ Instagram.com/@resolute.rgl
