Την πρώτη φορά που έπεσα πάνω σε ένα μονόλογο του Babaka στο Instagram χρειάστηκα μερικά δευτερόλεπτα για να συνειδητοποιήσω ότι ο τύπος που με έκανε να σκάω στα γέλια ήταν ο φαινομενικά συνεσταλμένος κιθαρίστας των αγαπημένων μου Dalkance (δείτε τους στις 11 Μαΐου στον «Σταυρό του Νότου»), της ατρόμητης μουσικής παρέας που έχει κάνει μερικά από τα πιο ξέφρενα live πάρτυ των τελευταίων χρόνων. Ο Γρηγόρης Ελευθερίου κινείται με άνεση ανάμεσα σε δύο φαινομενικά διαφορετικούς κόσμους: εκείνον της σύνθεσης, όπου δημιουργεί μουσικά τοπία για τον κινηματογράφο και το θέατρο, και εκείνον της ψηφιακής κοινωνικοποίησης, ως ο άνθρωπος πίσω από το babaka.gr, το λογαριασμό στο Instagram όπου μοιράζεται με χιούμορ, τρυφερότητα και αυτοσαρκασμό τη γονεϊκή καθημερινότητα.
Με αφετηρία την κιθάρα και στέρεη μουσική παιδεία από το ωδείο, έχει γράψει soundtracks και μουσική για θεατρικές παραστάσεις, συνεργαζόμενος, μεταξύ άλλων, με τον Κωνσταντίνο Ρήγο, τον Γιάννη Κακλέα και τον Γιάννη Xουβαρδά. Ανάμεσα στις πρόσφατες δουλειές του ξεχωρίζει το soundtrack της ταινίας του Θάνου Αναστόπουλου «Τα φαντάσματα της Επανάστασης», ενώ αναμένεται και η κυκλοφορία της ταινίας του Χρύσανθου Μαργώνη «Τρόποι για να ξεφορτωθείς λίγη ελευθερία». Από τα πολλά soundtracks ταινιών μικρού μήκους που έχει υπογράψει ξεχωρίζει το βραβευμένο στο εξωτερικό «Nothing holier than a dolphin» της Ισαβέλλας Μαργάρα.
Εμείς εστιάσαμε στην ιδιότητα του μπαμπά και θελήσαμε να μάθουμε περισσότερα για τον «Μπαμπάκα» του @babaka.gr, που έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ελληνικά parenting accounts στο Instagram, με περίπου 78.000 followers.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα του «Μπαμπάκα»;
Είχα πάντα την τάση να μεταβολίζω ό,τι ζω, είτε μέσα από τη μουσική είτε μέσα από το χιούμορ. Έτσι λειτουργώ ως άνθρωπος. Και επειδή από ένα σημείο και μετά η γονεϊκότητα έγινε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητάς μου και επειδή είχα λίγο μπουχτίσει κι ήμουν πιεσμένος, έπρεπε κάπως να το διαχειριστώ. Έτσι μου ήρθε η ιδέα να μιλήσω πιο ανοιχτά, με αστείο τρόπο ελπίζω, για όλο αυτό που περνάω. Και διαπίστωσα ότι πολλοί άνθρωποι περνούν κάτι παρόμοιο.
Το χιούμορ μπορεί να είναι μηχανισμός αντοχής, λύτρωσης, ανάγκης. Πώς δουλεύει για σένα;
Το χιούμορ είναι όχημα για τα πάντα για μένα. Είναι ο τρόπος που διαχειρίζομαι άβολες στιγμές, δύσκολες στιγμές, ο τρόπος που φλερτάρω. Είναι όχημα για πάρα πολλές πτυχές της ζωής μου. Σίγουρα είναι κι ένας τρόπος ανακούφισης, σίγουρα είναι και ένα καταφύγιο. Μπορείς να εκφράσεις βαθιά τραύματα ή πολύ δύσκολες καταστάσεις μέσα από το χιούμορ. Και αυτό κάνει και ο Μπαμπάκας: μπορεί να περιγράψει μια δύσκολη, απαιτητική κατάσταση με χιούμορ. Μπορείς έτσι να το εκφράσεις πιο αβίαστα. Το άλλο θα ήταν πιο πολύ εξομολόγηση, πιο πολύ κατάθεση ψυχής. Εδώ κάπως το λειαίνεις, κάπως κρύβεσαι κιόλας μέσα σε αυτό. Οπότε ναι, το χρησιμοποιώ πάρα πολύ. Είναι για μένα καταφύγιο και έκφραση και ανάγκη.
Όταν γίνεσαι μπαμπάς, αλλάζει ο τρόπος που υπάρχεις στον κόσμο; Χάνεις, ίσως, κάποιους φίλους; Αλλάζουν οι παρέες;
Είναι τόσο διαφορετική η καθημερινότητά σου από εκείνη των φίλων σου που δεν έχουν παιδιά, που είναι πιο δύσκολο να συντονιστείς. Είσαι πιο κουρασμένος, γιατί η γονεϊκότητα είναι σαν δουλειά σε επίπεδο κούρασης. Το βράδυ δεν αντέχεις να βγεις πολύ. Δεν τους χάνεις όμως. Αν είναι καλοί φίλοι, αντιλαμβάνονται την κατάστασή σου και συνεχίζουν να είναι στη ζωή σου.
Ποια ζωή έχει περισσότερο χάος, του μπαμπά ή του καλλιτέχνη;
Θα πω του καλλιτέχνη. Γιατί η τέχνη είναι κάτι πιο αόριστο· ψάχνεις ένα νήμα για να την κάνεις ύλη. Η γονεϊκότητα είναι κάτι πολύ πιο υλικό, πιο πραγματικό, πιο απτό. Δημιουργεί μια σύγχυση μέσα στην καθημερινότητα, αλλά δεν θα το έλεγα χάος. Είναι πολύ περίπλοκο, αλλά είναι μπροστά σου.
Επειδή όμως η δική σου τέχνη είναι η μουσική, που έχει πειθαρχία, κανόνες, σχεδόν μαθηματικά, σε βοηθάει αυτό με τη γονεϊκότητα;
Είμαι άνθρωπος του αλγορίθμου, με την έννοια «βήμα ένα, βήμα δύο, βήμα τρία». Βέβαια, όπως και στη μουσική, δεν ισχύει πάντα ότι θα κάνω το πρώτο βήμα, μετά το δεύτερο, μετά το τρίτο και θα φτιάξω κάτι. Πάντα υπάρχει ο παράγοντας του απρόσμενου. Έτσι νομίζω είναι και με το να μεγαλώνεις ένα παιδί. Έχεις βρει κάποιους κανόνες και κάποια πατήματα, αλλά πάντα υπάρχει το απρόοπτο. Μοιάζουν αρκετά ως διαδικασίες, τουλάχιστον όπως τις βιώνω εγώ, γιατί είμαι ο ίδιος άνθρωπος και στις δύο περιπτώσεις.
Υπάρχει κάτι που σε εξέπληξε στην πατρότητα; Κάτι για το οποίο δεν σου είχε μιλήσει κανείς ή δεν το είχες φανταστεί;
Γενικά διαπίστωσα πως ό,τι και να σου λένε οι άλλοι πριν γίνεις γονιός, όσο και να τους εμπιστεύεσαι, ο άνθρωπος μαθαίνει μόνο από την εμπειρία. Νομίζω, αυτή είναι η μεγαλύτερη έκπληξη: κάθε μέρα μαθαίνεις κάτι καινούριο. Και επίσης, αυτό που έμαθα από τη γονεϊκότητα είναι ότι υπάρχει μια ξεχωριστή ποιότητα αγάπης που δεν ήξερα ότι υπήρχε πριν. Με το παιδί ανακάλυψα μια άλλη αγάπη, που δεν τη γνώριζα. Και επίσης έναν άλλο φόβο, το φόβο ότι είσαι υπεύθυνος για έναν άνθρωπο. Το έχεις αυτό συνέχεια στο μυαλό σου: να είναι καλά, να προσέχει, να μην πάθει κάτι. Αυτό δεν το είχα πριν στη ζωή μου.
Και κάτι ακόμη: η γονεϊκότητα είναι ένας πολύ μεγάλος καθρέφτης του εαυτού σου. Μαθαίνεις πώς εσύ διαχειρίζεσαι τη ζωή, γιατί το παιδί σ’ το καθρεφτίζει. Μπορεί, για παράδειγμα, να έχεις πρόβλημα με το να βάζεις όρια στις σχέσεις σου. Με το παιδί πρέπει να νικήσεις αυτό το εμπόδιο μέσα σου για να το οριοθετήσεις. Οπότε σε φέρνει αντιμέτωπο με τον εαυτό σου και, αν είσαι ανοιχτός, σε βελτιώνει κιόλας.
Τι γίνεται σήμερα με τους μπαμπάδες; Νιώθεις ότι ανήκεις σε μια κατηγορία μπαμπάδων πιο παρόντων; Ή επιβιώνουν ακόμη στεγανά;
Σίγουρα κάποια στεγανά επιβιώνουν, αλλά πολλά αλλάζουν. Καταρχάς, η ζωή είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Στη συντριπτική πλειονότητα πια δουλεύουν και οι δύο γονείς. Αυτό αμέσως διαμορφώνει μια καινούρια καθημερινότητα μέσα στο σπίτι. Νομίζω επίσης ότι πολλοί από τους νέους γονείς αντιλαμβάνονται καλύτερα όρους της ψυχολογίας, οπότε φροντίζουν τα παιδιά με περισσότερη ενσυναίσθηση, με περισσότερο «ακούω» παρά «μαλώνω». Τα όρια μπαίνουν με άλλους τρόπους. Και το έμφυλο κομμάτι επίσης: πολλοί άνθρωποι αντιλαμβάνονται καλύτερα την ισότητα των φύλων. Όλα αυτά, νομίζω, κάνουν πολλούς μπαμπάδες πιο παρόντες απ’ ό,τι στο παρελθόν. Για παράδειγμα, πηγαίνω κάποια απογεύματα στην παιδική χαρά και βλέπω παιδιά μόνο με μπαμπάδες. Αυτό το 1995, που εγώ ήμουν τεσσάρων, δεν υπήρχε ως εικόνα.
Υπάρχει όμως και κάτι δύσκολο εκεί; Κάτι που να σε φέρνει αντιμέτωπο με το πώς μεγάλωσες εσύ;
Μου είναι δύσκολο να κάνω πράγματα μέσα στην καθημερινότητα ως μπαμπάς που δεν τα είχα δει από τον πατέρα μου. Και αυτό είναι κάτι που έχει να κάνει και με την πατριαρχία. Μπορεί να δυσκολεύει κυρίως τις γυναίκες, αλλά δυσκολεύει και εμάς. Γιατί έρχεσαι σε μια κατάσταση και, ενστικτωδώς, κοιτάς λίγο προς τα πίσω: τι έκανε η μάνα μου, τι έκανε ο πατέρας μου. Και εγώ, όταν έχω ένα παιδί που κλαίει στο πεζοδρόμιο και έχει πάθει κρίση, νιώθω ξεκρέμαστος. Νιώθω ότι είμαι ο πρώτος άνθρωπος στον κόσμο που πρέπει να το διαχειριστεί, επειδή δεν έχω δει τον πατέρα μου να σκύβει από πάνω και να μου λέει «αγάπη μου, ηρέμησε». Οπότε, υποσυνείδητα, νιώθω ότι «εγώ δεν θα έπρεπε να το κάνω αυτό». Απλώς δεν το έχεις δει, γιατί ο ρόλος του φροντιστή ήταν πάντα γυναικείος, τουλάχιστον στο δικό μου βίωμα. Η μάνα μου ή η γιαγιά μου ήταν εκεί. Οπότε αισθάνομαι συχνά ότι είμαι ο πρώτος στο δικό μου βίωμα που το κάνει. Αλλά ταυτόχρονα το αναγνωρίζω και λέω: τουλάχιστον η κόρη μου θα δει ότι αυτό το πράγμα το κάνουν και οι δύο γονείς. Οπότε θα την ωφελήσει κι εκείνη.
Έχουμε μάθει να βάζουμε τη ζωή μας και τις δραστηριότητές μας σε κουτάκια: «Εγώ κάνω αυτό, είμαι αυτό». Και εμένα με δυσκόλεψε λίγο στην αρχή, και σε σχέση με τον Μπαμπάκα. Γιατί δουλεύω στον κόσμο του κινηματογράφου, όπου υπάρχει μια σοβαρότητα, ένα βάθος, και σκεφτόμουν: πώς θα αντιμετώπιζε κάποιος έναν συνθέτη που κάνει και κωμικά βίντεο;
Και πώς είναι να μεγαλώνει ένα παιδί με έναν μπαμπά μουσικό;
Είναι πολύ νωρίς ακόμη. Η κόρη μου έχει την αίσθηση ότι όλοι οι μπαμπάδες παίζουν επτά όργανα στο σπίτι, δεν έχει αντιληφθεί ότι δεν είναι ακριβώς η πραγματικότητα. Έχει αρχίσει λίγο να με αφήνει να παίζω στο σπίτι – δεν με άφηνε. Όταν ήταν μωρό έπαιζα, μετά εκεί γύρω στα 2 με άφηνε λίγο με ένα γιουκαλιλάκι να χαζεύει παρεούλα. Έχει πάει να πιάσει όργανα, παίζει πιάνο, γρατζουνάει κιθάρες, βιολιά, ό,τι έχω στο σπίτι. Το κάνουμε μαζί. Αλλά δεν με αφήνει ακόμη να παίξω εγώ κανονικά, να εκφραστώ. Το δουλεύω. Της το εξηγώ.
Έχουν συναντηθεί ποτέ ο Μπαμπάκας και ο μουσικός; Σου έχει πει ποτέ κάποιος «εσύ δεν είσαι που παίζεις μουσική»;
Ένας τύπος μού είχε πει κάτι φοβερό: «Για κιθαρίστας, είσαι πολύ καλός μπαμπάς». Ή το ανάποδο: «Για μπαμπάς, είσαι πολύ καλός κιθαρίστας». Κάπως έτσι. Έχουμε μάθει να βάζουμε τη ζωή μας και τις δραστηριότητές μας σε κουτάκια: «Εγώ κάνω αυτό, είμαι αυτό». Και εμένα με δυσκόλεψε λίγο στην αρχή, και σε σχέση με τον Μπαμπάκα. Γιατί δουλεύω στον κόσμο του κινηματογράφου, όπου υπάρχει μια σοβαρότητα, ένα βάθος, και σκεφτόμουν: πώς θα αντιμετώπιζε κάποιος έναν συνθέτη που κάνει και κωμικά βίντεο; Κατέληξα ότι δεν χρειάζεται να υπάρχουν έτοιμα κουτάκια για όλα. Ας φτιάξεις εσύ το δικό σου. Εγώ γράφω τη μουσική που γράφω και ταυτόχρονα έχω και μια άλλη πτυχή που κάνει αυτό. Μπορεί να μην υπάρχει κάπου έτοιμο να το δεις και να πεις «α, γίνεται», αλλά εγώ αυτό είμαι. Τη μουσική μου την κάνω πάρα πολύ σοβαρά. Είναι άλλο το ένα, άλλο το άλλο. Δεν μπορώ να ελέγξω πώς θα το αντιμετωπίσει κάποιος. Μπορώ μόνο να ελέγξω το να κάνω τα πράγματα με αγάπη, με προσπάθεια, με αφοσίωση, με χρόνο, με μεράκι.
Τι ακούει στο σπίτι ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα σπίτι γεμάτο μουσική;
Από πολύ μικρή τής βάζω πολλά πράγματα. Αρλέτα, για παράδειγμα. Και τώρα ξεκινάω ένα project με ποιοτικά, καλοφτιαγμένα τραγούδια για παιδιά. Να μπορούν να παίζουν σε ένα πάρτυ, να χορεύουν τα παιδιά, να τα ακούν και οι γονείς τους, αλλά και ο στίχος να έχει κάτι όμορφο να πει. Το πρώτο που θα κάνουμε λέγεται «Το ταξίδι του κόσμου» και θα το πει ο Σπύρος Γραμμένος. Είναι ουσιαστικά μια ιστορία όπου πάμε με διάφορα ζωάκια σε διάφορες χώρες. Έχει και γεωγραφία μέσα. Το άλλο είναι «Το κομμωτήριο της γαζέλας». Αυτό το έγραψα μαζί με την κόρη μου. Καθόμασταν μαζί όταν ήταν μικρή, εγώ με ένα γιουκαλιλάκι, και της λέω: «Θέλω να φτιάξω ένα κομματάκι για ένα κομμωτήριο όπου πάνε τα παιδάκια και κουρεύονται. Ποιο ζώο θα είναι αυτό που κουρεύει;». Και μου λέει: «Γαζέλα». Και από εκεί ξεκίνησε. Το project λέγεται «Μικροί Μαέστροι» και αναμένεται μέσα στο 2026. Τώρα είμαστε στη φάση που γράφουμε φωνές. Τα γραφιστικά και το logo τα έχει κάνει η φοβερή Little Miss Grumpy.
