Από μια σύγχρονη νεαρή γυναίκα στη Σαρλότ Κορντέ, τη Γαλλίδα που το 1793 δολοφόνησε τον Ζαν-Πολ Μαρά, πιστεύοντας ότι με την πράξη της θα έβαζε τέλος στον κύκλο βίας της Γαλλικής Επανάστασης. Αυτή τη διαδρομή μεταμόρφωσης ακολουθεί επί σκηνής η Νίνα Φρατζεσκάκη, πρωταγωνιστώντας στην παράσταση «Τελευταίο Debate ή το Μενού της Επανάστασης», σε κείμενο και σκηνοθεσία του Νίκου Καμτσή, που παρουσιάζεται στο θέατρο Τόπος Αλλού.
Η ίδια μας λέει, στη συνέντευξη που μας παραχώρησε, ότι δεν μπορεί να δει την ηρωίδα της μόνο ως δολοφόνο, καθώς «πίσω από κάθε πράξη υπάρχει μια ολόκληρη ψυχοσύνθεση, με αντιφάσεις, κίνητρα και συναισθήματα που μπορεί να συνυπάρχουν», ενώ πιστεύει πως οι ταμπέλες μάλλον μας προσφέρουν μια ασφάλεια παρά τη δυνατότητα να κατανοήσουμε πραγματικά τον άλλο.
Σε ηλικία μόλις 29 ετών έχει ήδη ζήσει και εργαστεί 8 χρόνια στο Λονδίνο, ενώ βρίσκεται στον χώρο του θεάτρου – που για εκείνη είναι τόπος δημιουργίας και αποκάλυψης – από πολύ μικρή ηλικία. Το πείσμα και η θέλησή της, φαίνεται να είναι τα στοιχεία που τη βοήθησαν να κυνηγήσει το όνειρό της, να εξελιχθεί και να μετρά στο ενεργητικό της συνεργασίες με μεγάλα ονόματα του θεάτρου στη χώρα μας, όπως ο σκηνοθέτης Γιάννης Χουβαρδάς, με τον οποίο δούλεψε στο Εθνικό Θέατρο. Έχει συμμετάσχει, μεταξύ άλλων, στην παράσταση «(κρότος) Αυτή και αυτοί» στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, καθώς και στις performances «I am the Labyrinth» και «Labyrinth 2.0» του Darkplay Theatre, σε σκηνοθεσία Ριγήνου Ριγήνου, στον πολυχώρο ΠΛΥΦΑ.
Κυρία Φραντζεσκάκη, μιλήστε μας λίγο για εσάς. Ποια είναι τα όνειρα σας; Πώς ξεκινήσατε με το θέατρο; Τι σας αρέσει ή τι σας φοβίζει στη ζωή;
Ξεκίνησα ως παιδί ηθοποιός, σε μιούζικαλ της Μαριάννας Τόλη. Όταν ήμουν περίπου εννέα ετών, είδα μια παράστασή της και κάτι με μάγεψε. Βρήκα το τηλέφωνό της και δεν σταμάτησα να την καλώ μέχρι να δεχτεί να με δει για ακρόαση. Τόσα χρόνια μετά, εξακολουθώ να νιώθω αυτή τη μαγεία κάθε φορά που βρίσκομαι στη σκηνή. Το θέατρο παραμένει για μένα ένας τόπος ανακάλυψης και δημιουργίας. Σπούδασα υποκριτική και γραφή σεναρίου στο Λονδίνο όπου έζησα και δούλεψα οκτώ χρόνια. Επέστρεψα στην Ελλάδα για μια δουλειά τριών μηνών· έχουν περάσει τρία χρόνια και είμαι ακόμη εδώ.
Ονειρεύομαι δουλειές που με εμπνέουν και με εξελίσσουν, να συνεργάζομαι με ανθρώπους που έχουν πάθος και όραμα και να δοκιμάζομαι σε ρόλους που με φοβίζουν λίγο. Φοβάμαι την αδράνεια, τον εγκλωβισμό που συχνά επιβάλλουμε οι ίδιοι στον εαυτό μας και μήπως κάποια στιγμή συνηθίσω τη ζωή αντί να τη διεκδικώ. Μου αρέσουν οι άνθρωποι που με κάνουν να γελάω με την ψυχή μου, οι συζητήσεις που με παθιάζουν και οι στιγμές που με κάνουν να ξεχνάω τον χρόνο.
Πώς βλέπετε το ελληνικό θέατρο σήμερα και πού βρίσκετε τον εαυτό σας μέσα του;
Βλέπω ανθρώπους να δίνουν πολύ περισσότερα απ’ όσα τους επιτρέπουν οι συνθήκες. Αυτό με συγκινεί, αλλά δεν θέλω να ρομαντικοποιούμε την εξάντληση ούτε να θεωρούμε ότι το πάθος μπορεί να υποκαθιστά την ουσιαστική στήριξη. Θα ήθελα περισσότερο χώρο για νέες ιδέες, διαφορετικές φωνές και δημιουργικά ρίσκα. Αναζητώ συνεργασίες με ανθρώπους που δεν περιμένουν να τους παραχωρηθεί αυτός ο χώρος, αλλά έχουν το θάρρος να τον διεκδικήσουν και, αν χρειαστεί, να τον δημιουργήσουν από το μηδέν.
Τι σημαίνει για εσάς η στιγμή πριν ανοίξει η αυλαία; Έχετε κάποιο τελετουργικό ή κάποιο άγχος που σας συντροφεύει;
Πριν ανοίξει η αυλαία νιώθω αδρεναλίνη, ενθουσιασμό, αγωνία, συγκέντρωση, αλλά πάνω απ’ όλα νιώθω ζωντανή. Είναι ίσως η αγαπημένη μου στιγμή, περισσότερο κι από το χειροκρότημα. Η προετοιμασία έχει τελειώσει· τώρα πρέπει να εμπιστευτείς τη δουλειά σου, να είσαι εκεί, έτοιμη για ό,τι μπορεί να συμβεί. Μια δασκάλα μου έλεγε πως όταν σταματήσω να έχω πεταλούδες πριν από την παράσταση, τότε να αρχίσω να ανησυχώ. Έχω, βέβαια, και τα δικά μου μικρά τελετουργικά: τινάζω κάθε χέρι και πόδι οκτώ φορές, μετά έξι, τέσσερις κ.ο.κ. Μου αρέσει επίσης να κάνω αναπνοές, μόνη μου ή κρατώντας τα χέρια των συμπαικτών μου. Είναι ένας τρόπος να συγκεντρωθούμε και να συντονιστούμε πριν βγούμε στη σκηνή.
Θα ήθελα περισσότερο χώρο για νέες ιδέες, διαφορετικές φωνές και δημιουργικά ρίσκα. Αναζητώ συνεργασίες με ανθρώπους που δεν περιμένουν να τους παραχωρηθεί αυτός ο χώρος, αλλά έχουν το θάρρος να τον διεκδικήσουν
Η Σαρλότ Κορντέ, η ηρωίδα που υποδύεστε, ήταν μια νέα γυναίκα που αποφάσισε να πάρει στα χέρια της την ευθύνη μιας ιστορικής πράξης. Πόσο δύσκολο ήταν να προσεγγίσετε μια προσωπικότητα που δεν χωρά εύκολα στις έννοιες του θύματος, της ηρωίδας ή της δολοφόνου;
Δεν θα μπορούσα να προσεγγίσω έναν ρόλο ξεκινώντας από μια ταμπέλα: δολοφόνος, θύμα, ηρωίδα, καλός ή κακός. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι είμαστε πολύ πιο σύνθετοι από τις κατηγορίες στις οποίες συχνά προσπαθούμε να μας χωρέσουμε. Πίσω από κάθε πράξη υπάρχει μια ολόκληρη ψυχοσύνθεση, με αντιφάσεις, κίνητρα και συναισθήματα που μπορεί να συνυπάρχουν. Οι εύκολες ερμηνείες δεν αποτυπώνουν έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο, αλλά μια καρικατούρα του.
Στην παράσταση, συναντάμε αρχικά μια σύγχρονη κοπέλα, η οποία σταδιακά μεταμορφώνεται και οικειοποιείται την ταυτότητα της ιστορικής Σαρλότ Κορντέ. Η πρόκληση ήταν να κατανοήσω αυτή τη διαδρομή, πώς φτάνει να αναγνωρίζει ως δική της μια τόσο ακραία απόφαση.
Ίσως οι ταμπέλες να μας προσφέρουν την ασφάλεια μιας εύκολης απάντησης, αλλά συχνά μας στερούν τη δυνατότητα να κατανοήσουμε πραγματικά τον άλλον. Και αυτό με απασχολεί εξίσου έξω από το θέατρο.
Ως γυναίκα, πώς προσεγγίζετε το γεγονός ότι η Σαρλότ τόλμησε να αναλάβει μια τόσο ακραία πολιτική πρωτοβουλία σε μια εποχή όπου η δημόσια πολιτική δράση ήταν σχεδόν αποκλειστικά ανδρικό προνόμιο;
Δεν μπορώ να χειροκροτήσω την πράξη της επειδή είναι γυναίκα. Θα ήταν σαν να της αναγνωρίζω μικρότερη ευθύνη. Μπορώ όμως να αναγνωρίσω τη δύναμη της αυτενέργειας, την ανάγκη της να διεκδικήσει το δικαίωμα να σκέφτεται, να αποφασίζει και να δρα.
Πιστεύω ότι οι άνθρωποι είμαστε πολύ πιο σύνθετοι από τις κατηγορίες στις οποίες συχνά προσπαθούμε να μας χωρέσουμε. […] Ίσως οι ταμπέλες να μας προσφέρουν την ασφάλεια μιας εύκολης απάντησης, αλλά συχνά μας στερούν τη δυνατότητα να κατανοήσουμε πραγματικά τον άλλον
Υπάρχει ο κίνδυνος, όταν υποδύεστε μια τόσο αμφιλεγόμενη ιστορική προσωπικότητα, να προσπαθήσετε ασυνείδητα να τη δικαιολογήσετε. Πώς αποφύγατε αυτή την παγίδα; Χρειάστηκε να κρατήσετε κάποια απόσταση από την ηρωίδα σας;
Με ενδιαφέρει να ακολουθήσω τη διαδρομή της από την αγανάκτηση και την ανάγκη να αντιδράσει μέχρι την απόλυτη πίστη ότι η πράξη της μπορεί να αλλάξει την Ιστορία. Ωστόσο, δεν θέλω να ζητιανέψω τη συμπάθεια του θεατή για λογαριασμό της ούτε να του υποδείξω πώς να την κρίνει. Αν κάποιος πιάσει τον εαυτό του να τη δικαιολογεί και ξαφνικά διστάσει, τότε έχουμε κάτι ουσιαστικό να συζητήσουμε μετά την παράσταση.
Ταυτότητα παράστασης
Το Τελευταίο Debate ή Το Μενού της Επανάστασης
Πρεμιέρα 13 Νοεμβρίου
- Σύλληψη Σκηνοθεσία: Νίκος Καμτσής
- Σκηνικό-Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
- Μουσική: Κώστας Χαριτάτος
- Video-editing: George Alexiou
- AI Editing:Ανδρέας Τυρανόπουλος
Παίζουν:
- Νίκος Αλεξίου (Sade, κάποτε Μαρκήσιος)
- Μαρίνα Πολυμέρη ( Simone Evrard, κάποτε σύντροφος του Μαρά)
- Δημήτρης Φραγκιόγλου ( Ο Πειραματιστής/Διοργανωτής)
- Νίνα Φραντζεσκάκη ( Charlotte de Corday, κάποτε δολοφόνος του Μαρά)
- Νίκος Καμτσής ( Jean-Paul Marat κάποτε ιδεολόγος και ινστρούκτορας)
- Μανώλης Γλαντζίνας (Ένας πολίτης, ο μόνος που δουλεύει)
Πότε: Έναρξη 13 Νοεμβρίου. Κάθε Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 20.30
Πού: Θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟΥ – Κεντρική Σκηνή (Κεφαλληνίας 17 Αθήνα 210 8656004
Διάρκεια:. 1 ώρα και 25 λεπτά
Βρείτε εισιτήρια εδώ.
