Μπορεί οι επιδείξεις μόδας στην Γκάνα να μη φτάνουν συχνά στην ειδησεογραφία των δυτικών μέσων, όπως τα show στο Παρίσι ή το Μιλάνο, αλλά η εικόνα της 33χρονης Abena Christine Jon’el, μοντέλου και συγγραφέα, η οποία παρέλασε στην πρωτεύουσα της χώρας, την Άκρα, με το προσθετικό μέλος της που είχε ντύσει με ζωηρόχρωμο αφρικανικό ύφασμα, έκανε τον γύρο του κόσμου χάρη στην αυθεντική ιστορία της, που ανατρέπει τα στερεότυπα.
Όπως γράφει το BBC, ήταν μόλις δύο ετών όταν διαγνώστηκε με μια σπάνια μορφή επιθετικού καρκίνου των μαλακών μορίων: ραβδομυοσάρκωμα. Οι γιατροί ενημέρωσαν τη μητέρα της για τις επιλογές που είχε: να υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία, η οποία όμως θα την άφηνε καθηλωμένη σε αναπηρικό αμαξίδιο, ή να ακρωτηριαστεί. Η μητέρα της επέλεξε το δεύτερο. Η Abena είναι σήμερα πεπεισμένη ότι «ήταν η καλύτερη επιλογή που θα μπορούσε να κάνει».
Η Abena μεγάλωσε στις ΗΠΑ, στο Σικάγο, αλλά τελικά μετακόμισε στην Γκάνα. Μικρή, δεν ήταν ποτέ η «άριστη, γλυκιά και υπάκουη μαθήτρια», όπως ίσως θα περίμενε κάποιος από ένα κορίτσι με αναπηρία, αλλά «το αντίθετο: ήμουν φασαριόζα, ένα μικρό μαύρο κορίτσι που έτρεχε εδώ κι εκεί με ένα πόδι. Δεν άφηνα κανέναν να με ενοχλεί και ζοριζόμουν με τα μαθήματα του σχολείου».
Δεν ήταν ποτέ η «άριστη, γλυκιά και υπάκουη μαθήτρια», όπως ίσως θα περίμενε κάποιος από ένα κορίτσι με αναπηρία, αλλά «το αντίθετο: ήμουν φασαριόζα, ένα μικρό μαύρο κορίτσι που έτρεχε εδώ κι εκεί με ένα πόδι. Δεν άφηνα κανέναν να με ενοχλεί και ζοριζόμουν με τα μαθήματα του σχολείου».
Η αναπηρία της την έκανε πιο ανθεκτική, πιστεύει σήμερα. Στις ΗΠΑ εργάστηκε ως συγγραφέας -αρχικά ως ποιήτρια- και εξελίχθηκε σε ομιλήτρια όπου μοιραζόταν με το κοινό της την ιστορία της ζωής της, ελπίζοντας να δώσει έμπνευση. Ανέκαθεν ωστόσο τη δελέαζε η ιδέα να ζήσει στην Αφρική. Άρχισε να διαβάζει βιβλία για την ιστορία της ηπείρου πριν από την εποχή της αποικιοκρατίας και όσο περισσότερα μάθαινε, τόσο περισσότερο γοητευόταν από αυτήν – ειδικά από τη δυτική Αφρική.
Ήταν ένα ταξίδι της στην Γκάνα το 2021 που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη ζωή της. Θυμάται την επίσκεψή της σε μια περιοχή που συγκεντρώνονταν οι σκλάβοι, προτού μεταφερθούν στην ακτή, σαν «μια στιγμή που άλλαξε εντελώς τον τρόπο που κατανοώ τον εαυτό μου».
Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, έπεσε σε κατάθλιψη. «Ένιωσα σαν να είχα βρει στην Γκάνα ένα κομμάτι του εαυτού μου που είχα χάσει. Φεύγοντας αισθάνθηκα σαν να με ξεριζώνουν από τον τόπο όπου ανήκε η ψυχή μου». Τρεις μήνες μετά, λοιπόν, μετακόμισε μόνιμα στην Γκάνα. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια ζει εκεί – μάλιστα μια γυναίκα την έχει υιοθετήσει άτυπα, συστήνοντάς τη σαν κόρη της.
Παρόλο που πλέον νιώθει την Γκάνα σαν το σπίτι της, η ενσωμάτωση των ανθρώπων με αναπηρία στην κοινωνία είναι ακόμα στις απαρχές της. Αυτό που λείπει από την Γκάνα, όπως εξηγεί, δεν είναι η ευαισθησία απέναντι στα άτομα με αναπηρία αλλά η εκπροσώπησή τους. «Στην Γκάνα επικρατεί ακόμα το στίγμα για την αναπηρία. Μια αρνητική εικόνα. Δεν μπορούν να μας συνδέσουν με τη δύναμη ή την ομορφιά ή τη χαρά, νομίζουν ότι το μόνο που κάνουμε είναι να αγωνιζόμαστε».
«Στην Γκάνα επικρατεί ακόμα το στίγμα για την αναπηρία. Μια αρνητική εικόνα. Δεν μπορούν να μας συνδέσουν με τη δύναμη ή την ομορφιά ή τη χαρά, νομίζουν ότι το μόνο που κάνουμε είναι να αγωνιζόμαστε».
Στην προσπάθεια να αλλάξει αυτό το αφήγημα, ανέβηκε στην πασαρέλα με μια στιλιστική επιλογή που δεν κρύβει την αναπηρία – αντιθέτως την αναδεικνύει με ένα τυπικό αφρικανικό ύφασμα. «Η αναπηρία καθαυτή δεν αποτελεί περιορισμό. Η απουσία υποστήριξης και προσβασιμότητας είναι που σε κάνει ανάπηρο» δηλώνει.
Δείτε τη σε ένα βίντεο όπου προσπαθεί να αλλάξει το αφήγημα για την αναπηρία:
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
